महाकवि विद्यापति (1352-1448) को मैथिल कवि कोकिल (मैथिली का कवि कोकिल) के नाम से जाना जाता है। वे मिथिला क्षेत्र (वर्तमान बिहार) के महान संस्कृत और मैथिली कवि थे।
इन्होंने राधा-कृष्ण की प्रेम कथाओं पर सुंदर भक्ति गीत लिखे जो आज भी लोगों के हृदय को छूते हैं। विद्यापति का प्रभाव केवल मैथिली साहित्य तक सीमित नहीं था, बल्कि बंगाल और पूरे पूर्वी भारत के साहित्य पर गहरा प्रभाव पड़ा।
📝 गीत के बोल
पिया मोर बालक,
हम तरुणी गे।
✦
कौन पाप करलौं,
हे जननी गे!
पिया मोर बालक।
✦
सखी, पहिरलौं सुंदर चीर,
पिया के देखि जरै शरीर।
गोद में लऽ चलली बाजार,
लोक पूछै बारंबार —
“ई बच्चा के छथि?”
पिया मोर बालक।
✦
नहि मोरा देवर ई,
नहि छोट भाई।
भाग्य लिखल छल एहन,
हमर जीवन साथी।
हे बटोही, जँ भेटै नैहर,
माय-बाबू के कहियो सुनाय।
पिया मोर बालक।
✦
कहिहुन बाबा सँ किनु गाय,
दूध पियाकऽ बढ़त जमाय।
भनहि विद्यापति, सुनु नारी,
धैर्य धरु, भेटत मुरारी।
पिया मोर बालक।
📖 Piya Mora Balak Lyrics Meaning & Bhavarth
Piya Mora Balak, also searched as Piya More Balak, is a well-known Vidyapati-associated Maithili पद.
The central line “पिया मोर बालक, हम तरुणी गे” describes the speaker as a young woman whose husband is still a child.
The poem therefore expresses the emotional difficulty and social awkwardness of an age-mismatched marriage.
पिया मोर बालक हम तरुणी का अर्थ
“पिया मोर बालक, हम तरुणी गे” का सरल अर्थ है: “मेरे पिया/पति अभी बालक हैं, जबकि मैं तरुणी यानी युवती हूँ।”
यही पंक्ति पूरे गीत की मुख्य स्थिति को सामने रखती है। वक्ता अपने वैवाहिक जीवन में आयु के असंतुलन के कारण पैदा हुई पीड़ा और असहजता व्यक्त करती है।
Piya Mora Balak Lyrics Meaning in Hindi
गीत में एक युवती अपने जीवन की ऐसी स्थिति बताती है जिसमें उसका पति अभी बालक है। वह अपने भाग्य पर प्रश्न करती है, बाजार में लोगों के सवालों से असहज होती है और अपने नैहर (मायके) को संदेश भेजना चाहती है। वह अपने पिता से कहती है कि गाय खरीदकर दूध पिलाकर उसके बालक-जैसे पति को बड़ा करने की व्यवस्था करें। अंत में विद्यापति धैर्य रखने का संदेश देते हैं।
Piya Mora Balak Lyrics Meaning in English
The central meaning is: “My beloved/husband is still a child, while I am already a young woman.”
The speaker describes the emotional and social difficulty of this unequal marriage, feels embarrassed by other people's questions, remembers her parental home, and asks that a message be carried to her family. The closing lines turn toward patience and hope.
Line-by-Line Meaning / भावार्थ
गीत की पंक्ति
सरल हिंदी अर्थ
English meaning
पिया मोर बालक, हम तरुणी गे।
मेरा पति अभी बालक है, जबकि मैं युवती हूँ।
My husband is still a child, while I am a young woman.
कौन पाप करलौं, हे जननी गे!
वह अपनी स्थिति पर दुख व्यक्त करते हुए पूछती है कि उससे कौन-सी भूल या तपस्या की कमी हुई कि ऐसा जीवन मिला।
She laments her situation and wonders what fault or misfortune led to such a life.
सखी, पहिरलौं सुंदर चीर...
वह सखी से अपनी सजने-संवरने और भीतर की बेचैनी की बात कहती है।
She speaks to her friend about dressing up while carrying emotional unease.
गोद में लऽ चलली बाजार...
वह अपने बालक-जैसे पति को गोद में लेकर बाजार जाती है और लोगों के सवालों से परेशान होती है।
She carries her child-like husband to the market and faces people's questions.
नहि मोरा देवर ई, नहि छोट भाई।
वह स्पष्ट करती है कि वह व्यक्ति उसका देवर या छोटा भाई नहीं, बल्कि उसका जीवन-साथी है।
She clarifies that he is neither her younger brother nor brother-in-law, but her husband.
भाग्य लिखल छल एहन, हमर जीवन साथी।
वह अपने वैवाहिक भाग्य को इसी रूप में लिखा हुआ मानकर अपनी विवशता बताती है।
She describes her marriage as the fate that was written for her.
हे बटोही, जँ भेटै नैहर...
वह किसी राहगीर से अपने मायके तक संदेश पहुँचाने का अनुरोध करती है।
She asks a traveler to carry her message to her parental home.
कहिहुन बाबा सँ किनु गाय...
वह अपने पिता से गाय खरीदकर दूध पिलाने और पति को पालने में मदद करने की बात कहती है।
She asks her father to buy a cow so that her young husband can be fed and raised.
भनहि विद्यापति, सुनु नारी...
अंत में विद्यापति स्त्री को धैर्य रखने का संदेश देते हैं और आशा का भाव लाते हैं।
Vidyapati closes by asking the woman to remain patient and hold on to hope.
“Piya More Balak” और “Piya Mora Balak” में अंतर
Piya Mora Balak और Piya More Balak एक ही गीत को खोजने के लिए इस्तेमाल होने वाले spelling/wording variants हैं।
इसी तरह लोग “piya mor balak lyrics”, “piya mora balak” और “piya mora balak lyrics in hindi” जैसे छोटे या अलग रूप भी खोज सकते हैं।
इस पेज पर इन सभी variants को उसी गीत के संदर्भ में समझाया गया है।
मुख्य भाव और साहित्यिक संदर्भ
इस पद को केवल प्रेम या भक्ति के गीत के रूप में पढ़ना इसकी सामाजिक परत को अधूरा छोड़ सकता है। उपलब्ध साहित्यिक व्याख्याओं में इसे बेमेल/असमान विवाह और स्त्री की पीड़ा से जोड़ा गया है। इसलिए “बालक” और “तरुणी” का विरोध पूरे गीत का सबसे महत्वपूर्ण भावात्मक केंद्र है।
People Also Search For
piya mora balak lyricspiya more balak lyricspiya mora balak lyrics meaningpiya mor balak lyricspiya mora balak lyrics in hindiपिया मोर बालक हम तरुणी का अर्थpiya mora balak lyrics meaning in hindipiya mora balakPiya Mor Balak Vidyapati Geet
Frequently Asked Questions
Piya Mora Balak lyrics meaning in Hindi क्या है?
इसका मुख्य भाव यह है कि वक्ता युवती है जबकि उसका पति अभी बालक है। गीत इसी असमान वैवाहिक स्थिति से पैदा हुई पीड़ा, सामाजिक असहजता और मायके की याद को व्यक्त करता है।
Piya More Balak lyrics किसने लिखा?
यह प्रसिद्ध मैथिली पद विद्यापति से जुड़ा है और उनके पद-साहित्य में इसका पाठ मिलता है।
Piya Mora Balak lyrics meaning in English क्या है?
The song describes a young woman whose husband is still a child. She expresses the emotional difficulty of the situation, embarrassment before society, longing for her parental home, and a message of patience at the end.
पिया मोर बालक हम तरुणी का अर्थ क्या है?
सरल अर्थ: “मेरे पिया/पति अभी बालक हैं और मैं तरुणी अर्थात युवती हूँ।” यह पंक्ति गीत की मुख्य सामाजिक और भावनात्मक स्थिति को बताती है।
📚 पिछले भक्ति गीत
✨ नया भक्ति गीत जोड़ें
अपने नए गीत या भजन को साझा करने के लिए नीचे क्लिक करें